Անօրինական արդարադատություն․ ընդդիմադիրներին լռեցնելու վտանգավոր պրակտիկան

Իշխանության ընդդիմադիրներին լռեցնելու խնդիրը այսօր Հայաստանում ստանում է առավել մտահոգիչ ձևեր։ Վազգեն Մանուկյանի գործը դրա վառ օրինակներից մեկն է․ այստեղ ակնհայտ է ոչ միայն օրենքների կիրառման թեքվածությունը, այլև դրանց քաղաքական շահերին ծառայեցումը։

Օրենքը ժողովրդավարական համակարգում պետք է գործի որպես բոլորի համար հավասար չափանիշ։ Սակայն երբ նույն օրենքը տարբեր մարդկանց նկատմամբ կիրառվում է ընտրովի ձևով, այն դառնում է ոչ թե արդարության գործիք, այլ իշխանության պահպանման միջոց։ Վազգեն Մանուկյանին առաջադրված մեղադրանքը ցույց է տալիս, որ իշխանությունը փորձում է իրավական դաշտը օգտագործել քաղաքական դաշտը մաքրելու համար։ Այսինքն՝ օրենքը ծառայում է ոչ թե արդարությանը, այլ իշխանության պահպանումին։

Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությունը բազմիցս ապավինել է ուժային կառույցներին ընդդիմադիրների դեմ։ Ոստիկանությունը, ազգային անվտանգության ծառայությունը և դատախազությունը գործարկվում են այնպես, որ քաղաքական պայքարը վերածվի իրավական ճնշման։ Սա անօրինական է ոչ միայն այն պատճառով, որ խախտում է մարդու հիմնական ազատությունները, այլ նաև այն պատճառով, որ հակասում է հենց Սահմանադրության ոգուն՝ ապահովել բազմակարծություն և ազատ արտահայտման իրավունք։

Հանրահավաքների ընթացքում հնչող կոչերը, որքան էլ դրանք կտրուկ ու կոշտ լինեն, ժողովրդավարական հասարակության մեջ պետք է դիտվեն որպես քաղաքական խոսքի մաս։ Դրանց քրեականացումով իշխանությունը փորձում է ցույց տալ, որ ցանկացած այլընտրանքային տեսակետ սպառնալիք է պետական կարգին։ Իրականում սպառնալիքը ոչ թե ընդդիմադիր խոսքն է, այլ իշխանության կողմից օրենքի քաղաքականացված և ընտրովի կիրառումը։

Այս մոտեցումը վերածում է իրավական համակարգը քաղաքական հաշվեհարդարի գործիքի։ Արդյունքում քաղաքացիների վստահությունը դատական և իրավապահ մարմինների նկատմամբ ավելի է նվազում։ Երբ հասարակությունը տեսնում է, որ ուժային կառույցները ծառայում են ոչ թե ժողովրդի, այլ մեկ մարդու իշխանության պահպանմանը, ապա օրենքի նկատմամբ հարգանքը խարխլվում է։

Այսօր Հայաստանում օրենքները ոչ թե պաշտպանում են ժողովրդին իշխանությունից, այլ իշխանությանը՝ ժողովրդից։ Եվ սա է ամենամեծ վտանգը․ ուժային կառույցները, որոնք պետք է երաշխավորեն բոլորի իրավունքներն ու ազատությունները, դարձել են ընդդիմության դեմ գործադրվող ճնշման միջոց։

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *